Dit verhaal is gebaseerd op een interview met David Verdooner. Hij vertelde over de bakkerij van zijn vader, Meijer Verdooner. David Verdooner is op 10 juli 2008 overleden.
1943 is een somber jaar geworden voor de Joodse bevolking van de Transvaalbuurt. Na dat jaar woonden er nauwelijks nog Joden. De meeste Joodse bewoners waren weggevoerd naar de concentratiekampen en daar vermoord. Slechts een enkeling kon onderduiken.
Tot die kleine groep van onderduikers behoorde ons gezin. Dankzij Ome Herman Elzinga, straatagent in de Transvaalbuurt, vonden wij een onderduikadres. Ome Herman woonde samen met zijn vrouw in Betondorp in een niet al te grote woning aan Onderlangs 70.
Hij bood ons een veilige plek aan. Hij moest het wel eerst aan zijn vrouw voorleggen. Want zo zei hij: “Mijn vrouw zit wel de hele dag met jullie opgescheept. Als mijn vrouw het goed vindt dat jullie bij ons onderduiken, dan komen we zaterdag of zondag langs om kennis te maken”.
Dat was op maandag, dus je kunt het je voorstellen dat mijn ouders zeven kleuren stront scheten. Want als je zit te wachten, duren vijf dagen wel erg lang. Zo werd ons gezin dus ‘gekeurd’ door Tante Jo. Dat is gelukkig allemaal goed gekomen.
Kort voor het zover was, werd mijn moeder echter plotseling opgepakt. Ze was buiten spertijd op straat, ze wilde even naar een buurvrouw die hulp nodig had. Ze was net buiten de deur toen er een NSB’er voor haar stond.
Ze werd opgepakt en afgevoerd naar het hoofdkantoor van de SD aan de Euterpestraat (nu: Gerrit van der Veenstraat). Gelukkig voor haar en voor ons stond ze, na 2 of 3 dagen, in de goede rij. Ze mocht naar huis. Maar vanwege de zenuwen en de ischias kon ze niet meer lopen. Mijn vader is haar toen op een transportfiets gaan halen.
Kort na dit voorval zijn we ondergedoken. Ome Herman Elzinga had tegen mijn vader gezegd: “Als de nood aan de man is dan kan je komen met je gezin”.
Wij woonden in de Transvaalbuurt aan de Tugelaweg 70. Mijn moeder was voor het moment daar was al bezig met de voorbereidingen. Zo had ze al het verdiende en gespaarde geld in jassen genaaid. Veel van de spullen die ze dacht nodig te hebben had ze al ingepakt. Mijn vader had echter een deel van die spullen weer uitgepakt en daarvoor in de plaats zijn papieren, zijn diploma’s bijvoorbeeld, ingepakt.
‘s Nachts kreeg mijn vader een telefoontje van het hoofdbureau. “Verdooner, als je nog een plek nodig hebt moet je zorgen dat je weg bent voor morgen 10 uur. De Duitsers zijn klaar in het centrum en ze komen nu naar Oost.” Mijn vader heeft toen direct mijn moeder wakker gemaakt. Mijn moeder is vervolgens lopend, met een koffer onder haar arm naar Betondorp gegaan. Mijn oudere broertje, die nogal blond is, wist hoe hij moest lopen en is een half uurtje later eigen houtje naar het onderduikadres gegaan. Je kon tenslotte niet met de hele familie tegelijk vertrekken, dat zou te veel opvallen. Toen kwam het moment dat ik wegging. Mijn vader heeft mij helemaal gedragen vanaf de Tugelaweg. Ik was toen vijf jaar oud. Hij heeft mij zo gedragen dat ik over zijn jas hing en de Davidsster niet te zien was.
Aangekomen op het onderduikadres, bleek al snel dat een sommige spullen niet waren meegekomen. Wel waren er de diploma’s van mijn vader. Wat ik er nog van weet is dat hierover wel ‘is gediscussieerd’ tussen mijn ouders. Maar dankzij die papieren kon mijn vader na de oorlog direct weer aan werk komen.
Geplaatst door: Geheugenvanoost
Geplaatst op: 7 december 2009
