Jolande Withuis heeft voor haar boek ‘Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard (1903-2001). Het leven van een verzetsheld’ de Grote Geschiedenis Prijs 2009 gewonnen.
De prijs voor het beste geschiedenisboek van het jaar werd gisteravond uitgereikt door juryvoorzitter Frits Bolkestein, die Withuis ‘een zeer waardige winnaar’ noemde. Aan de prijs is een bedrag van 10.000 euro verbonden.
NIOD
Jolande Withuis (1949) is als onderzoekster verbonden aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Zij schreef volgens de jury een ‘meeslepend boek’. De generaalszoon Boellaard kwam tijdens de oorlog in verzet, werd gearresteerd en verdween in het concentratiekamp, eerst Natzweiler, later Dachau. Hij was een echte oorlogsheid, over wiens leven nu een ‘veelzijdig en vaardig geschreven boek’ ligt.
Daar komt bij dat ‘Wees manlijk, zijt sterk’ een kentering markeert in de heersende opvatting over de Tweede Wereldoorlog als ‘grijs verleden’ waarin het leven vooral aanpassen was aan een moeilijke tijd. Met dit boek, aldus de jury, mogen helden weer op een voetstuk.
Sneren
Daarover zei Withuis onlangs: ‘Het kwam me op sneren te staan toen ik zei dat ik erover dacht mijn boek ‘Een patriarchale held’ te noemen. Withuis, dat deden we toch niet meer? Het is geen heiligenverhaal geworden. Maar met bewondering is niets mis.’
De Grote Geschiedenis Prijs is een initiatief van de Volkskrant, Historisch Nieuwsblad en de NPS/VPRO, en wil belangstelling kweken voor het goed geschreven geschiedenisboek. De beoordelingscriteria zijn leesbaarheid, degelijkheid en originaliteit. De jury vond de kwaliteit van de inzendingen van het afgelopen jaar hoog, met dien verstande dat de biografie nogal overheerste.
Vijf titels
De shortlist telde als gebruikelijk vijf titels. Daarvan waren er drie levensbeschrijvingen, de vierde had uitgesproken biografische trekken (lees de bespreking van de genomineerde titels hieronder).
Juryvoorzitter Bolkestein brak in zijn lofrede een lans voor het traditionele geschiedenisonderwijs, gericht op het overdragen van chronologisch inzicht, met behulp van veel feiten en jaartallen. Hij kritiseerde de thematische benadering, waarin los van elkaar staande onderwerpen worden behandeld. ‘Vóór leerlingen slavernij en horigheid bestuderen, zullen ze toch moeten weten wie eerder leefde: Floris V of Willem van Oranje.’
De jury
De jury bestond uit: Judith Pollmann, hoogleraar vroegmoderne geschiedenis aan de universiteit van Leiden; Doeko Bosscher, hoogleraar eigentijdse geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen; Carla Boos, eindredacteur NPS-televisie; Frans Smits, hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad, en Martin Sommer, chef parlementaire redactie van de Volkskrant. Juryvoorzitter was voormalig VVD-fractievoorzitter en oud-eurocommissaris Frits Bolkestein.
